Thuốc kháng sinh có thể làm giảm hiệu quả vaccine ở trẻ sơ sinh

ÚC - Nghiên cứu mới cho thấy, trẻ sơ sinh tiếp xúc sớm với kháng sinh có phản ứng miễn dịch kém hơn với vaccine khi ở giai đoạn sau sinh, có thể do sự thay đổi trong hệ vi sinh đường ruột.

Nghiên cứu, do các nhà khoa học từ 12 tổ chức tại Úc thực hiện, được công bố trên tạp chí Nature.

Nghiên cứu đã theo dõi 191 trẻ sơ sinh khỏe mạnh từ khi chào đời và phát hiện rằng, những trẻ được dùng kháng sinh trong vài tuần đầu đời có mức kháng thể đối với nhiều loại vaccine thấp hơn đáng kể khi được 7 và 15 tháng tuổi.

Trong số đó, có 111 trẻ tiếp xúc với kháng sinh ở giai đoạn sơ sinh, gồm 32 trẻ được điều trị trực tiếp, 49 trẻ bị ảnh hưởng gián tiếp do mẹ dùng thuốc kháng sinh khi chuyển dạ và 30 trẻ có mẹ sử dụng kháng sinh trong 6 tuần đầu sau sinh.

tiem vaccine

Nguồn: The Guardian.

Các nhà nghiên cứu đã đánh giá hệ vi sinh đường ruột của trẻ vào thời điểm tiêm vaccine đầu tiên lúc 6 tuần tuổi. Kết quả cho thấy, những trẻ được điều trị kháng sinh ngay sau sinh có lượng vi khuẩn có lợi Bifidobacterium thấp hơn.

Sự suy giảm Bifidobacterium có liên quan đến mức kháng thể thấp hơn đối với nhiều thành phần trong vaccine phế cầu khuẩn và Haemophilus influenzae loại b, ở cả 2 giai đoạn của trẻ là 7 và 15 tháng tuổi.

Giáo sư David Lynn, Giám đốc Viện Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Nam Úc, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết, Bifidobacterium thường xuất hiện phổ biến trong đường ruột khỏe mạnh của trẻ sơ sinh trong những tuần đầu đời. Loại vi khuẩn này đặc biệt thích nghi với việc chuyển hóa oligosaccharide, một dạng carbohydrate trong sữa mẹ, nên chúng có tỷ lệ cao ở trẻ bú sữa mẹ.

Theo ông Lynn, vi khuẩn Bifidobacterium giúp kích thích hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho phản ứng kháng thể tối ưu đối với vaccine. Thành phần hệ vi sinh đường ruột tại thời điểm tiêm chủng cũng là yếu tố quan trọng nhất.

Ông cho rằng, kháng sinh có thể cản trở quá trình định cư tự nhiên của bifidobacteria, tạo điều kiện cho các vi khuẩn khác phát triển trong ruột.

Nghiên cứu cũng tiến hành thử nghiệm trên chuột không có vi khuẩn đường ruột. Các nhà khoa học phát hiện, phản ứng kháng thể đối với vaccine phế cầu khuẩn phụ thuộc mạnh mẽ vào sự hiện diện của Bifidobacterium và được cải thiện khi chuột được bổ sung men vi sinh chứa vi khuẩn này.

Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy sự suy giảm phản ứng miễn dịch ở trẻ có mẹ dùng kháng sinh khi chuyển dạ, cho thấy việc điều trị kháng sinh trực tiếp ở trẻ sơ sinh có tác động lâu dài hơn đối với hệ vi sinh đường ruột.

Giáo sư Lynn nhấn mạnh rằng, phụ huynh không nên quá lo lắng về kết quả nghiên cứu, bởi thuốc kháng sinh thường được sử dụng cho trẻ sơ sinh vì những lý do chính đáng, đặc biệt trong nhiễm trùng và nhiễm khuẩn huyết trong giai đoạn đầu đời vì có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Ông cho biết, dù phản ứng miễn dịch ở trẻ sơ sinh dùng kháng sinh có phần suy giảm, nhưng chúng vẫn duy trì mức kháng thể đủ để bảo vệ khỏi bệnh. Điều khác biệt là phản ứng miễn dịch ở trẻ dùng kháng sinh có xu hướng suy giảm nhanh hơn theo thời gian.

Các tác giả nghiên cứu lưu ý rằng, kích thước mẫu nghiên cứu còn tương đối nhỏ và không bao gồm trẻ sinh mổ.

Trong những tháng tới, nhóm nghiên cứu dự định sẽ khởi động một thử nghiệm lâm sàng nhằm đánh giá liệu bổ sung men vi sinh chứa Bifidobacterium cho trẻ sơ sinh dùng kháng sinh có giúp cải thiện phản ứng kháng thể đối với vaccine hay không. Loại men vi sinh này đã được sử dụng rộng rãi trong bệnh viện để bảo vệ trẻ sinh non khỏi bệnh viêm ruột hoại tử.

Bình luận